محمد حسن خان اعتماد السلطنه
968
مرآة البلدان ( فارسى )
اردشير ميرزا « 18 » به لرستان و خوزستان به حكمرانى رفتند و خان خانان سليمان خان حاكم اصفهان شد . و چون حاجى بيژن خان متابعت راى محمد - عبد الله مىنمود به زودى از حكومت معزول شد . و دراين سال ، نواب و الا خانلر ميرزا « 19 » را از مازندران خواسته به بروجرد فرستادند و مازندران را به برادرش نواب مهدى قلى ميرزا « 20 » سپردند و در زمان او فتنهء طايفهء بابيه در مازندران موجب هلاكت جمعى كثير شد و شرح فتنهء اين طايفه با سرها در زير نگاشته خواهد شد . هم دراين سال در اوايل جلوس ابدمانوس همايون ، ميرزا تقى خان صدر اعظم به مصاهرت شاهنشاه سرافراز گرديده « 21 » ترقيات فوق العادهء او مورث رشك بعضى امراى دربارى گرديد و بعضى افواج را بر او بشورانيدند و او ناچار از ارگ و خانهء حاجى ميرزا آقاسى به شهر نقل مكان كرد و به سعى بعضى از امناى دولت خاصه عباسقلى خان جوانشير و عيسى خان بيگلربيگى افواج شوريده آرميدند . و ميرزا تقى خان از خانهء ميرزا آقا خان كه اعتماد الدوله لقب يافته بود به مكان خود بازگشت و از نو به منصب خود مستقل گرديد و دراين وقت حاج على خان والد مؤلف منصب فراش - باشيگرى يافت . هم دراين سال ، فىمابين علماى تبريز اختلافى پديد آمد و مريدها مادهء خلاف را غليظ كرده به مصاف كشيدند و نواب ملك قاسم ميرزا « 22 » حكمران تبريز به اصلاح پرداخت و عوام آرام گرفتند . و دراين سال ميرزا احمد شاملوى خوشنويس درگذشت . نيز دراين سال حاجى ميرزا آقاسى كه چهارده سال صدارت شهريار مبرور طاب الله ثراه را داشت استدعا و استيذان زيارت عتبات عاليات طلب نموده نصر الله خان يوزباشى لك با پنجاه سوار مأمور شدند كه او را حافظ
--> ( 18 ) - نهمين پسر عباس ميرزا نايب السلطنه . ( 19 ) - هفدهمين پسر عباس ميرزا نايب السلطنه . ( 20 ) - بيستمين پسر عباس ميرزا نايب السلطنه . ( 21 ) - خواهر ناصر الدين شاه به نام ملكزاده خانم ملقب به عزة الدوله در روز جمعه بيست و دوم ربيع الاول 1265 به حبالهء نكاح ميرزا تقى خان درآمد . ( 22 ) - پسر بيستوچهارم فتحعلى شاه .